ഉടമകള്‍ അടിമകള്‍ !

അന്ന് തിരക്കൊന്നുമില്ലാത്ത ഒരു ദിവസമായിരുന്നു.. ചുമ്മാ ഇന്റര്‍നെറ്റും പരതി ഇരിക്കുമ്പോളാണ് ആ ഫോണ്‍ കോള്‍ വന്നത്. ഗിരിധര്‍ ആയിരുന്നു അത്. ഏകദേശം മുപ്പത്തിയഞ്ചു വയസുള്ള ചെറുപ്പക്കാരനാണ് ഗിരിധര്‍. അറിയപ്പെടുന്ന ബിസിനസുകാരന്‍.. ഒരുപാട് അവാര്‍ഡുകളും അഭിനന്ദനങ്ങളും ചുരുങ്ങിയ കാലത്തിനുള്ളില്‍ നേടിയെടുത്ത മിടുക്കന്‍. കേരളത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു വ്യാപാര ശൃംഖലയുടെ ഏറ്റവും പുതിയ കണ്ണി.

കുറച്ചു നാളുകള്‍ക്കു മുന്‍പ് ഒരു സെയില്‍സ് എക്‌സിബിഷനില്‍ വെച്ചാണ് ഞാന്‍ കക്ഷിയെ പരിചയപ്പെട്ടത്. ചുമ്മാ കാര്‍ഡുകള്‍ കൈമാറി..കുശലം ചോദിച്ചു,അത്ര മാത്രം. അതുകൊണ്ടു തന്നെ ഫോണില്‍ ഗിരിധര്‍ എന്ന പേര് കണ്ടപ്പോള്‍, ഒരു ചെറിയ അതിശയം തോന്നി. ഞാന്‍ ഫോണെടുത്തു. പരിചയം പുതുക്കി ഗിരിധര്‍ പെട്ടെന്നു തന്നെ കാര്യത്തിലേക്ക് കടന്നു. അദ്ദേഹത്തിന് ഞങ്ങളുടെ ഒരു സഹായം വേണം. കമ്പനിക്ക് അകത്തുള്ള ചില പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ പരിഹരിക്കാനാണ് എന്നു മാത്രം പറഞ്ഞു. നേരിട്ടു കാണണമെന്നും കൂടുതല്‍ വിവരങ്ങള്‍ അപ്പോള്‍ പറയാമെന്നും പറഞ്ഞ് ഫോണ്‍ വെച്ചു. ഏകദേശം ‘പെര്‍ഫെക്റ്റ്’ ആയി പോകുന്നുവെന്ന് ഞാന്‍ കരുതിയ ഇവിടെയും പ്രശ്‌നങ്ങളുണ്ടോ? എന്തായിരിക്കും ഗിരിധറിനെ ഇത്ര അലട്ടുന്നത്? (പുള്ളിയുടെ ശബ്ദത്തില്‍ നിന്നേ പ്രശ്‌നത്തിന്റെഗൗരവം മനസിലാക്കാമായിരുന്നു).

പിറ്റേ ദിവസം രാവിലെ ഞാന്‍ ഗിരിധറിന്റെ ഓഫീസിലെത്തി. ഏകദേശം അയ്യായിരം ചതുരശ്ര അടിയില്‍ വിസ്താരമായ ഓഫീസ്. അമ്പതോളം ആളുകള്‍ ആ ഓഫീസില്‍ തന്നെയുണ്ട്. പക്ഷേ, എല്ലാത്തിനും ഒരു പഴഞ്ചന്‍ ഛായ ഉണ്ടായിരുന്നു. മുന്‍പില്‍ കിടന്ന സോഫ മുതല്‍, മൂലയ്ക്കിരുന്ന വല്യപ്പന്‍ വരെ. അങ്ങനെ ഗിരിധറിന്റെ മുറിയിലെത്തി. ഗിരി പറഞ്ഞുതുടങ്ങി…

‘ഞാന്‍ കാര്യങ്ങള്‍ നോക്കാന്‍ തുടങ്ങിയിട്ട് ആറു വര്‍ഷമേ ആയുള്ളൂ.. യുകെയില്‍ എംബിഎ കഴിഞ്ഞ് നാല് വര്‍ഷം അവിടെ വര്‍ക്ക് ചെയ്തിട്ടാ ഞാന്‍ വന്നത്. അച്ഛന്‍ ഉണ്ടാക്കിയെടുത്ത ബിസിനസ്സാ ഈ കാണുന്നതൊക്കെ. അദ്ദേഹം നാല്‍പ്പത് വര്‍ഷം മുന്‍പ് തുടങ്ങിയതാ… ഇപ്പൊ എഴുപത് വയസുണ്ട്. കാര്യങ്ങളൊക്കെ ഭംഗിയായി പോകുന്നുണ്ട്.’
ഞാന്‍ ചോദിച്ചു, ‘പിന്നെ എന്താ കുഴപ്പം?…അച്ഛന്‍ ഇപ്പോള്‍ ഓഫീസില്‍ വരാറില്ലേ?’ ‘അച്ഛന്‍ ഇടയ്ക്കിടെ വരും. പക്ഷേ ..’ എനിക്ക് കൗതുകമായി. ഇതൊരു രസകരമായ കേസ് ആണല്ലോ…'(ഒരു ബിസിനസ് ഡോക്റ്റര്‍ എന്ന നിലയില്‍ വ്യത്യസ്തങ്ങളായ കേസുകളാണ് ഞങ്ങളെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നത്)

ഗിരിധര്‍ തുടര്‍ന്നു…’ എല്ലാവരും വര്‍ക്ക് ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇതു വരെ കമ്പനിയില്‍ ഒരു സ്ട്രക്ചര്‍ ഇല്ല. ഉണ്ടാക്കാന്‍ ആരും സമ്മതിക്കുകയുമില്ല. വ്യക്തമായ ടാര്‍ജറ്റ്, റിപ്പോര്‍ട്ട് ഇതൊന്നും തന്നെയില്ല. എന്നുവെച്ച് ബിസിനസ് താഴേയ്ക്ക് പോകുന്നുവെന്നു ഞാന്‍ പറയില്ല. ഒരു സ്ട്രക്ചര്‍ ഉണ്ടാക്കാന്‍ ഞാന്‍ ശ്രമിച്ചപ്പോളൊക്കെ വലിയ പ്രശ്‌നങ്ങളുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അച്ഛന്‍ ബിസിനസ് തുടങ്ങിയപ്പോള്‍ ഉണ്ടായിരുന്നവരാണ് കൂടുതല്‍ പേരും. മുപ്പതും നാല്‍പ്പതും വര്‍ഷം പ്രവൃത്തി പരിചയം ഉള്ളവര്‍. അച്ഛന് അവരോട് ഒരു പ്രത്യേക മമതയുണ്ട്. അതിനാല്‍ തന്നെ അവരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ് സെയില്‍സ് എല്ലാം തന്നെ. അവരോട് ഒന്നും പറയുന്നത് പോലും അവര്‍ക്ക് ഇഷ്ടമല്ല.’

ഞാന്‍ ചോദിച്ചു, ‘അപ്പൊ ഗിരിധര്‍ എങ്ങനെയാണ് ഇവരെ മാനേജ് ചെയ്യുന്നത്?’ ഗിരിധര്‍ പറഞ്ഞു,’അല്ല.. ഇങ്ങനോയൊക്കെ പോകുന്നു. വലിയ കുഴപ്പമില്ല. പക്ഷേ, നമുക്കൊരു സ്ട്രക്ചര്‍ ഉണ്ടാക്കിയേ പറ്റൂ…’ പെട്ടെന്ന് ഒരാള്‍ കാബിനിലേക്ക് കടന്നുവന്നു? ഗിരിധറിനു നേരെ നോക്കി അയാള്‍ ഉച്ചത്തില്‍ ചോദിച്ചു..’കാലത്ത് ഫോണ്‍ വന്നത് എന്നോട് എന്താ പറയാതിരുന്നത്? ഒരു കാര്യവും പറയില്ല. പിന്നെയെങ്ങനാ റിപ്പോര്‍ട്ട് ഉണ്ടാക്കുന്നത്?’ ഗിരിധര്‍ ചെറുതായി ചമ്മിയ പോലെ തോന്നി.

ആരാ ഇത്? ഞാന്‍ ചോദിച്ചു.. ഇത് രാജേന്ദ്രന്‍. ഇവിടത്തെ അക്കൗണ്ടന്റ് ആണ് ഇരുപത് വര്‍ഷമായി കൂടെയുണ്ട്. രാജേന്ദ്രന്‍ അവിടെത്തന്നെ നില്‍പ്പുണ്ട്…എന്നെ രൂക്ഷമായി നോക്കിക്കൊണ്ട് രാജേന്ദ്രന്‍ ഗിരിധറിനോട് ചോദിച്ചു…’ഏതാ ഇയാള്‍?’ഞാന്‍ ഒരു മാനെജ്‌മെന്റ് കണ്‍സള്‍ട്ടന്റ് ആണെന്നും കമ്പനിയെ കുറിച്ച് പഠിച്ച് ഒരു സിസ്റ്റം ഉണ്ടാക്കാന്‍ വന്നതാണെന്നും ഗിരിധര്‍ മറുപടി കൊടുത്തു. ‘ഇരുപത് വര്‍ഷം പരിചയമുള്ള എനിക്ക് അറിയാത്ത എന്ത് സിസ്റ്റം ആണ് ഇവന്മാര്‍ ഉണ്ടാക്കാന്‍ പോകുന്നെ?’-ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചുകൊണ്ട് പുള്ളി ധൃതിയില്‍ കാബിനു പുറത്തേക്ക് പോയി.

ഗിരിധറും ഞാനും ഞെട്ടലില്‍ നിന്ന് മുക്തമാകാതെ മുഖത്തോട് മുഖം നോക്കിയിരുന്നു. പെട്ടെന്ന് മാര്‍ക്കറ്റിംഗ് മാനേജര്‍ ജോഷി കയറിവന്നു.’സാറേ, കുറച്ചു നാള്‍ മുന്‍പു വന്ന പോലത്തെ ആളാണെങ്കില്‍ ഇപ്പോഴേ വിട്ടേക്ക്. വെറുതെ സമയം കളയണ്ട’. കൂടുതല്‍ ചോദിച്ചപ്പോഴാണ് മനസിലായത്, ഗിരിധര്‍ കുറച്ച് നാളുകള്‍ക്ക് മുന്‍പ് തന്നെ വേറൊരു കണ്‍സള്‍ട്ടന്റുമായി ചര്‍ച്ച നടത്തിയിരുന്നു എന്നത്. അയാളെ പുറത്തിറങ്ങിയപ്പോഴേ ഇവന്മാര്‍ വിരട്ടിയോടിച്ചത്രേ. സത്യം പറയാമല്ലോ മനസിലെ സകല കിളികളും പറന്നുപോയി!

എന്തൊക്കെയായാലും ആ പ്രോജക്റ്റ് ഞങ്ങള്‍ ഏറ്റെടുത്തു. സ്ട്രക്ചര്‍, ഇന്‍സന്റീവ് സിസ്റ്റം എന്നിവ വിജയകരമായി പൂര്‍ത്തിയാക്കുകയും ചെയ്തു. ഇനിയും ഒരു വലിയ ഇടപെടല്‍ നടക്കേണ്ടതുണ്ട്, കാരണം ഇപ്പോഴും മാറാത്ത പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ അവിടെയുണ്ട്….അതെ ഉടമകള്‍ അടിമകളായി തന്നെ തുടരുന്നു. എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത്? കേരളത്തിലെ പല വലിയ കമ്പനികളുടെയും പിന്നാമ്പുറം ഇങ്ങനെയൊക്കെ തന്നെയാണെന്നതാണ് സത്യം.
ശരിയല്ലാത്ത മാനെജ്‌മെന്റ് രീതികളാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന കാരണം. കമ്പനിക്കകത്ത് വ്യക്തമായ സിസ്റ്റം ഇല്ലെങ്കില്‍ ഓരോരുത്തരും അവരവരുടേതായ രീതികള്‍ കണ്ടെത്തും.. അതില്‍ തന്നെ തുടരുകയും ചെയ്യും. ഇങ്ങനെ ഇരുപതു വര്‍ഷമായി സ്വന്തം രീതികള്‍ തുടരുന്ന ആളുകളെയാണ് ഇപ്പോള്‍ ഗിരിധര്‍ മാറ്റാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നത്. ആ ശ്രമത്തെ ഒരു കൊച്ചു പയ്യന്റെ കുട്ടിക്കളിയായി അവര്‍ വിലയിരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.

ഇതൊരു ചെയ്ഞ്ച് മാനെജ്‌മെന്റ് ആണ്. വളരെ ശ്രദ്ധയോടെ, പതുക്കെ മാത്രം ചെയ്യേണ്ട കാര്യം. പക്ഷേ അത് ചെയ്‌തേ മതിയാകൂ. അല്ലെങ്കില്‍ സ്വന്തം സ്ഥാപനത്തില്‍ അടിമയായി കഴിയേണ്ടിവരും. മാത്രമല്ല, മാറുന്ന സാഹചര്യങ്ങളില്‍ മറ്റു കമ്പനികളോടൊപ്പം പിടിച്ചുനില്‍ക്കാന്‍ കഴിയാതെ പോകും. ഭാവിയെ കണ്ടു കൊണ്ടാണ് ഗിരിധര്‍ ഈ മാറ്റങ്ങള്‍ വരുത്താന്‍ തുനിയുന്നത്. കാലിനടിയിലെ മണ്ണ് ഒലിച്ചുപോകുന്നത് അവന്‍ അറിയുന്നുണ്ട്. പക്ഷേ തങ്ങളുടേതായ സാമ്രാജ്യങ്ങള്‍ കെട്ടിപ്പടുത്ത ഓരോ സ്റ്റാഫും വലിയ പ്രതിബന്ധങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. ഹ്രസ്വകാല കാഴ്ചപ്പാടുമായി മാത്രം കാര്യങ്ങളെ മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുന്ന ഇവര്‍ക്ക്, ദീര്‍ഘ കാലത്തേയ്ക്കുള്ള ഒരു വലിയ കാഴ്ചപ്പാട് നല്‍കാനായാല്‍ മാറ്റം സാധ്യമാണ്. ഒന്നോ രണ്ടോ വര്‍ഷമെടുക്കുന്ന ഒരു പ്രൊഫഷണല്‍ രീതിയിലൂടെയെ ഇത് സാധ്യമാകൂ.

എന്നാല്‍ ഒന്നോര്‍ക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു ഓര്‍ഗനൈസേഷന്‍ ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുമ്പോഴേ അതിന്റെ സ്ട്രക്ചര്‍, സിസ്റ്റം, ഓരോരുത്തര്‍ക്കുമുള്ള ഉത്തരവാദിത്തങ്ങള്‍ എന്നിവ നിശ്ചയിച്ചേ മതിയാകൂ. കഴിയുമെങ്കില്‍ ഒരു Standard Operating Procedure ഉണ്ടാക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുക. എല്ലാവരുടെയും അധികാരപരിധികളും വ്യക്തമായി പറഞ്ഞിരിക്കണം. പേഴ്‌സണല്‍ ആകുന്നതിനൊപ്പം, പ്രൊഫഷണല്‍ കൂടിയാകണം. ഒരു നല്ല സംസ്‌കാരം വളര്‍ത്തിയെടുക്കണം. ആ സംസ്‌കാരത്തിന് അനുസരിച്ചുള്ള ആളുകളെ കൂടെ നിര്‍ത്താന്‍ ശ്രദ്ധിക്കുകയും വേണം. ഇതൊക്കെ കൂടിയായാല്‍ നിങ്ങള്‍ക്ക് ഉടമയായി തന്നെ തുടരാം, അടിമയാകാതെ.

നിങ്ങള്‍ ബിസിനസിന് അകത്തോ, പുറത്തോ?

ഒരു ചെറിയ സ്‌റ്റേഷനറി കട നടത്തുന്ന, അച്ഛന്റെ ഒരു സുഹൃത്തുണ്ട്. അദ്ദേഹം വളരെ ഊര്‍ജ്ജസ്വലനും നല്ല കാര്യപ്രാപ്തിയുള്ള ആളുമാണ്. നാലാള്‍ കൂടുന്നിടത്തൊക്കെ കാര്യങ്ങള്‍ മുന്‍കൈ എടുത്തു ചെയ്യുന്ന ഒരാള്‍. പക്ഷെ, നാട്ടിലെ മിക്ക പരിപാടികളിലും ഇദ്ദേഹത്തിന് പങ്കെടുക്കാന്‍ സാധിക്കാറില്ല. കടയടച്ചു പോന്നാല്‍ 'ശരിയാവില്ല' എന്നതുതന്നെ കാരണം. മുമ്പ് ഒരു തവണ കട, അസിസ്റ്റന്റ് സാഗറിനെ ഏല്‍പ്പിച്ചു പോന്നതിന്റെ കഥ ഇപ്പോഴും അദ്ദേഹം പറയും. തെറ്റി എടുത്തുകൊടുത്തത് 800 രൂപയുടെ സാധനങ്ങള്‍, കാണാതായത് വേറെ 650 രൂപയോളം. പിന്നെ കണക്കെഴുത്ത് തെറ്റിയതിലൂടെ വേറെയൊരു 1200 രൂപയും. അതോടെ ഇത്രയും മൂല്യമെങ്കിലും ഉള്ള പരിപാടികള്‍ വന്നാലേ കടയടച്ചിടുന്ന (സാഗറിനെ ഏല്‍പ്പിക്കുന്നതിനേക്കാള്‍ നല്ലതാണല്ലോ!) പ്രശ്‌നം ഉദിക്കുന്നുള്ളൂ എന്ന് കക്ഷി തീരുമാനി ച്ചു. പ്രതാപന്‍ എന്ന് പേരുള്ള വേറൊരു പരിചയക്കാരനുണ്ട്. അദ്ദേഹത്തിന് ആഫ്രിക്കയിലേക്ക് തുണി കയറ്റി അയക്കുന്ന ബിസിനസാണ്. ഒപ്പം രണ്ട് ചെമ്മീന്‍കെട്ടും മൂന്നാറില്‍ ഒരു ഫാം ഹൗസുമുണ്ട്. കോടികളുടെ വരുമാനമുള്ള ശരിക്കും ഒരു പ്രതാപന്‍! ഇദ്ദേഹമാകട്ടെ നല്ല വെള്ള ജുബ്ബയും മുണ്ടും കയ്യില്‍ ഒരു 'ടിസോട്ട്' വാച്ചും കെട്ടി എല്ലാ പരിപാടികളുടേയും മുന്നിലുണ്ടാകും. ഒരുകാലത്ത് എന്നെ ഏറെ കുഴക്കിയിരുന്ന ഒരു ചോദ്യമായിരുന്നു അത്! ചില ബിസിനസുകാര്‍ വളരെ 'ബിസി'യും മറ്റു ചിലര്‍ വളരെ 'ഫ്രീ'യും ആകുന്നതെങ്ങനെ?

അകത്തും പുറത്തും

ബിസിനസുകളെ അടുത്തറിയാന്‍ തുടങ്ങിയപ്പോഴാണ് ഈ ചോദ്യവും ഉത്തരവും കൂടുതല്‍ സ്പഷ്ടമായത്. റോബര്‍ട്ട് കയോസാക്കി പറയുന്നതുപോലെ, നിങ്ങളില്ലെങ്കില്‍ നിങ്ങളുടെ ബിസിനസ് മുന്നോട്ട് പോകുന്നില്ലെങ്കില്‍, നിങ്ങള്‍ തന്നെയാണ് നിങ്ങള്‍ക്കുവേണ്ടി ജോലിയെടുക്കുന്നത്. ഒരു ട്രെയിനറെയോ, ഡോക്ടറേയോ 
പോലെ അത് ഒരുതരം സെല്‍ഫ് എംപ്ലോയ്‌മെന്റാണ്. ഇന്ന് ജോലിചെയ്താല്‍ പ്രതിഫലം ഇല്ലെങ്കില്‍ ഇല്ല എന്ന അവസ്ഥ.

ഇത്തരം ഒരു അവസ്ഥയെ ബിസിനസ് എന്ന് വിളിക്കാനേ സാധ്യമല്ല. അതുകൊണ്ടു തന്നെ അച്ഛന്റെ ആ സുഹൃത്ത് ചെയ്യുന്നത് വെറുമൊരു സെല്‍ഫ് എംപ്ലോയ്‌മെന്റും എന്‍ഗേജ്‌മെന്റുമാണ്. ഇത്തരക്കാര്‍ ചെയ്യുന്നത് ബിസിനസ് ആണെന്ന തെറ്റിദ്ധാരണയില്‍ ജീവിതം മുഴുവന്‍ നാല് ചുമരുകള്‍ക്കുള്ളില്‍ ഹോമിക്കുകയാണ്. ചെറിയ കച്ചവടക്കാരില്‍ മാത്രമല്ല, അല്‍പ്പസ്വല്‍പ്പമൊക്കെ നല്ല രീതിയില്‍ സ്ഥാപനം വികസിപ്പിച്ചെടുത്തവരിലും ഈ 'അസുഖം' കാണാറുണ്ട്. പര്‍ച്ചേസും സ്റ്റോക്കും എക്കൗണ്ട്‌സും സെയില്‍സും എല്ലാം ഒറ്റയ്ക്ക് ചെയ്ത് 'സന്തോഷ് പണ്ഡിറ്റാ'കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നവര്‍ ഏറെ. ഇവരെല്ലാം ബിസിനസിന് അകത്താണ്!

ബിസിനസുകാര്‍ 'പണ്ഡിറ്റ്' ആകുമ്പോള്‍

എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഒറ്റയ്ക്ക് ചെയ്യാന്‍ ശ്രമിക്കുന്ന ബിസിനസുകാര്‍ ഒന്നും ശരിയായി ചെയ്യുന്നില്ല എന്നതാണ് വാസ്തവം. ഓരോന്നും ചെയ്യാന്‍ കഴിവുള്ള, വിശ്വസ്തരായ ആളുകളെ കണ്ടെത്തി ഏല്‍പ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നിടത്താണ് ബിസിനസ് മാനേജ്‌മെന്റിന്റെ വൈദഗ്ദ്ധ്യം കാണിക്കേണ്ടത്. അല്ലാതെ എല്ലാം സ്വയം ചെയ്താലേ ശരിയാകൂ എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നത് അബദ്ധമാണ്. സന്തോഷ് പണ്ഡിറ്റിന്റെ സിനിമ കണ്ട് കൂവിയാര്‍ക്കുന്ന ഇത്തരക്കാര്‍, അതിനേക്കാള്‍ മോശമായാണ് ഒരു ബിസിനസ് നടത്തുന്നതെന്ന് മനസിലാക്കുന്നേയില്ല. അവര്‍ തെറ്റുകള്‍ ആവര്‍ത്തിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കുന്നു.

സ്റ്റാഫ് നമ്മളെ പറ്റിക്കുമോ?

ഇത്തരം 'പണ്ഡിറ്റു'മാര്‍ സ്ഥിരം പറയുന്ന ഒരു അനുഭവകഥയുണ്ട്. ഏതെങ്കിലും ഒരു സ്റ്റാഫ് പറ്റിച്ചുകടന്നുകളഞ്ഞ കഥ! എങ്ങനെ, എന്തുകൊണ്ട് പറ്റിച്ചു എന്ന് ആലോചിച്ചിട്ടുണ്ടോ? ഒരുകാര്യം വ്യക്തമായി മനസിലാക്കിയേ പറ്റൂ. നമ്മള്‍ അനുവദിച്ചുകൊടുക്കാതെ നമ്മളെയാര്‍ക്കും പറ്റിക്കാന്‍ സാധ്യമല്ല. സ്റ്റാഫ് എന്തു ചെയ്യുന്നുവെന്നും ഷോപ്പില്‍ എത്ര സ്റ്റോക്കുണ്ടെന്നും കാഷുണ്ടെന്നും, എത്ര ക്രെഡിറ്റ് കൊടുത്തിട്ടുണ്ടെന്നും ഒന്നും വ്യക്തമായി അറിയാന്‍ സംവിധാനമില്ലാതെ കാര്യങ്ങള്‍ ഏല്‍പ്പിച്ചുകൊടുക്കുന്നത് തെരുവില്‍ ഒരു സ്വര്‍ണാഭരണം അലക്ഷ്യമായി വലിച്ചെറിയുന്നതിന് സമാനമാണ്. ആരെങ്കിലും എടുത്തുകൊണ്ടുപോ കുമെന്ന് തീര്‍ച്ച. വ്യക്തമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും അത് ചെയ്യുന്നുണ്ടോ എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താന്‍ ശരിയായി വികസപ്പിച്ചെടുത്ത റിപ്പോര്‍ട്ടുകളും സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായവും കൂടിയാകുമ്പോള്‍ ഒരാള്‍ക്കും ആരെയും പറ്റിക്കാന്‍ കഴിയാതെ വരും. പക്ഷെ ഇത്തരം 'സിസ്റ്റം' വികസിപ്പിച്ചെടുക്കാന്‍ ഒരു നല്ല മാനേജ്‌മെന്റ് വിദഗ്ധന്റെ സഹായം വേണ്ടിവന്നേക്കാം.

എങ്ങനെ ബിസിനസിന് പുറത്തേക്ക് കടക്കാം?

എല്ലാ ജോലിയും ഒറ്റയ്ക്ക് ചെയ്ത് ഒരു യാത്രപോലും പോകാന്‍ പറ്റാത്ത രീതിയില്‍ ബിസിനസിന് അകത്ത് കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്നവര്‍ ബിസിനസ് 'സിസ്റ്റമൈസ്' ചെയ്‌തേ മതിയാകൂ. ഓരോ ജോലിക്കാരനും വ്യക്തമായ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും അത് പൂര്‍ത്തിയാക്കിയോ എന്ന് ഉറപ്പുവരുത്താനുള്ള റിപ്പോര്‍ട്ടിംഗ് രീതികളും വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുക. ഒരു സോഫ്റ്റ്‌വെയറിന്റെ സഹായം തേടാമെങ്കില്‍ വളരെ നന്ന്. പക്ഷെ നമുക്കാവശ്യമുള്ള എല്ലാ റിപ്പോര്‍ട്ടുകളും അനാലിസിസുകളും ഉള്ള സോഫ്റ്റ്‌വെയറാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തണം. ഇതിനൊക്കെ ഒരുപാട് പണം വേണ്ടേ എന്നതാണ് പലരുടേയും വേവലാതി. പല ചെറിയ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളും ഇന്ന് വളരെ കുറഞ്ഞ വിലയില്‍ ലഭ്യമാണ്. മാത്രമല്ല, ഇനി വില കൂടിയ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളാണെങ്കില്‍ തന്നെ, നിങ്ങള്‍ ലാഭിക്കുന്ന സമയത്തിന്റെ വിലയോളം വരില്ല അത്. കാര്യങ്ങള്‍ പ്രൊഫഷണലാകുമ്പോള്‍, ജീവനക്കാരില്‍ പലര്‍ക്കും അതിനോടൊപ്പം എത്താനുള്ള കഴിവോ മനോഭാവമോ ഉണ്ടായെന്നു വരില്ല. അത്തരക്കാരെ അവര്‍ക്കു കഴിയുന്ന ജോലികളിലേക്ക് ഒതുക്കി നിര്‍ത്തി, കഴിവുള്ളവരുടെ ഒരു ടീം സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കാന്‍ പരിശ്രമിക്കേണ്ടതുണ്ട്. 20 വര്‍ഷം കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു എന്ന ഒറ്റകാരണം കൊണ്ട് ഒരാളെ ഓപ്പറേഷന്‍സ് ഹെഡ് ആക്കേണ്ട കാര്യമില്ല. അയാളുടെ കഴിവും മനോഭാവവും അനുയോജ്യമാകുന്നില്ലെങ്കില്‍ അദ്ദേഹത്തെ കാര്യങ്ങള്‍ പറഞ്ഞു മനസിലാക്കി, മറ്റേതെങ്കിലും ഉത്തരവാദിത്തങ്ങള്‍ ഏല്‍പ്പിക്കുക. വളരെ മോശം മനോഭാവവും മാറ്റങ്ങളെ എതിര്‍ക്കുന്നവരുമാണെങ്കില്‍ പതിയെ പറഞ്ഞുവിടുന്നതാകും ഉചിതം. 

നിങ്ങള്‍ക്ക് മാനസികമായി ഒരുപാട് അടുപ്പമുള്ള ഒരാളാണെങ്കില്‍ പറഞ്ഞുവിട്ടിട്ട്, എല്ലാ മാസവും വീട്ടിലേക്ക് ഒരു സംഖ്യ അയച്ചുകൊടുത്താലും തരക്കേടില്ല...! അല്ലെങ്കില്‍ ഇത്തരക്കാര്‍ മൊത്തം ബിസിനസിനേയും ബാധിക്കുന്ന കാന്‍സര്‍ ആയേക്കാം. ഇനി പഴയ പ്രതാപന്‍ ചേട്ടനിലേക്ക് വരാം. അതെ, അദ്ദേഹം ഇത്തരത്തില്‍ ബിസിനസിനു പുറത്തുകടന്ന ആളാണ്. രാവിലെയും വൈകിട്ടും സ്മാര്‍ട്ട് ഫോണില്‍ റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ വരുന്നുണ്ട്. പര്‍ച്ചേസ്, സ്‌റ്റോക്ക്, എക്കൗണ്ട്‌സ്, സെയില്‍സ് എല്ലാം മൊബീല്‍ സ്‌ക്രീനിലുണ്ട്. ആവശ്യമെന്നു തോന്നിയാല്‍ ക്യാമറയില്‍ കാണാനുള്ള സൗകര്യവും ചെയ്തിരിക്കുന്നു. എല്ലാ ബിസിനസിലേയും ഒരു മേലുദ്യോഗസ്ഥനോട് മാത്രമേ ദിവസേനയുള്ള ആശയവിനിമയം ഉള്ളൂ. അതും അത്യാവശ്യങ്ങള്‍ക്ക് മാത്രം. ആഴ്ചയില്‍ ഒരുതവണ സൈറ്റുകളില്‍ സന്ദര്‍ശനം നടത്തി റിവ്യൂ ചെയ്യും...ബാക്കി എല്ലാ പരിപാടികളുടേയും മുന്നിലുണ്ടാവുകയും ചെയ്യും.

ഇങ്ങനെയാണ് ബിസിനസിന് പുറത്തേക്ക് കടക്കുന്നത്. ബിസിനസ് ഒരു വലിയ വനം പോലെയാണ്. വനത്തിനകത്താണെങ്കില്‍, പുറകില്‍ മറഞ്ഞു നില്‍ക്കുന്ന പുലിയെ പോലും നമ്മള്‍ കണ്ടില്ലെന്നു വരാം. വനത്തിന് മുകളിലൂടെ ഒരു ഹെലികോപ്റ്ററില്‍ പറക്കുകയാണ് വേണ്ടത്. മരവും മൃഗങ്ങളും പുഴയും എല്ലാം കണ്ടും നിരീക്ഷിച്ചും വ്യക്തമായ ഒരു രൂപരേഖയുണ്ടാക്കാം. എങ്കില്‍ ഇനി വൈകേണ്ട! 

ഉടനെ പുറത്തുകടന്നോളൂ.... സ്മാര്‍ട്ടായിക്കോളൂ.....

നിങ്ങള്‍ക്കും ഉണ്ടാക്കാം ഒരു ബിസിനസ് പ്ലാന്‍

ബാങ്ക് ലോണെടുക്കാന്‍ നിങ്ങള്‍ എങ്ങനെ വേണമെങ്കിലും ബിസിനസ് പ്ലാന്‍ ഉണ്ടാക്കിയെടുത്തോളൂ. പക്ഷെ ബിസിനസ് വിജയിക്കാന്‍ ശരിയായ, ദിശാബോധമുള്ള ബിസിനസ് പ്ലാന്‍ തന്നെ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുക

ബിസിനസ് തുടങ്ങാന്‍ തുനിഞ്ഞിറങ്ങുന്നവരില്‍ പലരും മനസില്‍ പല പ്ലാനുകളുമായാണ് വരുന്നത്. എന്നാല്‍ പലപ്പോഴും മിക്കതിനും ഒരു അടുക്കും ചിട്ടയും കാണാറില്ല. പിന്നെ ബിസിനസ് പ്ലാന്‍ ഉണ്ടാക്കുന്നത്, ബാങ്ക് ലോണ്‍ ആവശ്യം വരുമ്പോഴാണ്. ലോണ്‍ കിട്ടുന്ന രീതിയില്‍ തട്ടിക്കൂട്ടുന്ന ഒരു കടലാസ് കൂമ്പാരം മാത്രമാണ് അത്തരം ബിസിനസ് പ്ലാനുകളില്‍ പലതും. സംരംഭകനോട് ഒന്നു സംസാരിക്കുക കൂടി ചെയ്യാതെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ബിസിനസ് പ്ലാനുകള്‍ ഉണ്ടാക്കുന്ന പലരേയും എനിക്കറിയാം. ഇതില്‍ പലതും ലോണ്‍ കിട്ടാന്‍ സഹായകമായേക്കാം. എന്നാല്‍ യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ ഒരു ബിസിനസ് പ്ലാന്‍ സഹായകരമാകേണ്ടത്, നിങ്ങളുടെ ബിസിനസിനു തന്നെയാണ്. 

ബിസിനസ് പ്ലാന്‍ എങ്ങനെ വേണം?

നിങ്ങളുടെ ബിസിനസിന് ഗുണം ചെയ്യുന്ന ഒരു ബിസിനസ് പ്ലാന്‍ എങ്ങനെ ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാം എന്ന് നോക്കാം. താന്‍ ചെയ്യാന്‍ പോകുന്ന ബിസിനസിന്റെ പൂര്‍ണമായ രൂപം മനസില്‍ കാണുകയും അതിനെ അതേപടി കടലാസിലേക്ക് പകര്‍ത്തുകയുമാണ് ചെയ്യേണ്ടത്. ബിസിനസ് ചെയ്യുന്നതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന് 'ലാഭം' ആണെന്നതുകൊണ്ടു തന്നെ, ബിസിനസ് പ്ലാനും ലാഭകരമായിരിക്കണം!

ഒരു 'എക്‌സിക്യുട്ടീവ് സമ്മറി'യില്‍ നിന്നാണ് ബിസിനസ് പ്ലാനുകള്‍ ആരംഭിക്കേണ്ടത്. ഈ ബിസിനസുകൊണ്ട് നിങ്ങള്‍ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതെന്താണെന്നും, അത് എങ്ങനെയായിരിക്കണെം ഫലത്തില്‍ വരേണ്ടത് എന്നിങ്ങനെയുള്ള കാര്യങ്ങളുടെ ഒരു സംക്ഷിപ്ത രൂപമായിരിക്കണം അത്. ഒരു പേജില്‍ കൊള്ളാവുന്ന അത്രയും ചുരുക്കി എഴുതുന്നത് നന്നായിരിക്കും. അടുത്തത് 'ബിസിനസ് ഡിസ്‌ക്രിപ്ഷന്‍' ആണ്. 

നിങ്ങള്‍ ചെയ്യാന്‍ പോകുന്ന ബിസിനസ് രംഗത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ചെറിയ വിവരണം ഇവിടെ കൊടുക്കാം. ഉദാഹരണത്തിന്, കറിപൗഡര്‍ ബിസിനസ് ചെയ്യാനൊരുങ്ങുന്ന ഒരാള്‍ക്ക്, കേരള മാര്‍ക്കറ്റും ദേശീയ മാര്‍ക്കറ്റും എത്രമാത്രം കറിപൗഡര്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം. ഇന്റര്‍നെറ്റില്‍ നിന്നും, പല മാര്‍ക്കറ്റിങ്ങ് ഏജന്‍സികളില്‍ നിന്നും ഇത്തരം വിവരങ്ങള്‍ ലഭ്യമാണ്. ഇപ്പോഴത്തെ കറിപൗഡര്‍ മാര്‍ക്കറ്റിലെ ട്രെന്‍ഡ്, ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷന്‍ രീതികള്‍, വില വിവരം, പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യ, ഭാവിയിലെ മാര്‍ക്കറ്റ് എന്നിങ്ങനെ എത്രമാത്രം വിവരങ്ങള്‍ ശേഖരിക്കാന്‍ കഴിയുന്നോ, അത്രയും നല്ലത്. ഇത്തരം കാര്യങ്ങള്‍ കൂടുതല്‍ ആഴത്തില്‍ അറിയുന്നതിനായി ഒരു മാര്‍ക്കറ്റ് സര്‍വ്വെ നടത്തിയാലും തരക്കേടില്ല.

എന്തായിരിക്കണം സ്ട്രാറ്റജി?

ബിസിനസ് പ്ലാനുകളിലെ ഏറ്റവും പ്രധാന ഭാഗങ്ങളിലൊന്നാണ് മാര്‍ക്കറ്റ് സ്ട്രാറ്റജി. മുകളില്‍ പറഞ്ഞ മാര്‍ക്കറ്റിലെ വിവരങ്ങളെ വ്യക്തമായി പഠിച്ച്, അനലൈസ് ചെയ്യുമ്പോഴാണ് സ്ട്രാറ്റജികള്‍ ഉണ്ടാകുന്നത്. ഇതിനുവേണ്ടി ഒരു 'കോംപറ്റീറ്റര്‍ അനാലിസിസ്' കൂടി നടത്തുന്നത് നന്നായിരിക്കും. നിങ്ങള്‍ ചെയ്യുന്ന ബിസിനസ് രംഗത്ത് ഇന്ന് നിലവിലുള്ള പ്രധാനികള്‍ ആരൊക്കെയാണെന്നും അവരുടെ ഉപഭോക്താക്കള്‍ ആരാണെന്നും, അവരുടെ ഉല്‍പ്പന്നത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകള്‍ എന്തെല്ലാമാണെന്നും അവരുടെ മാര്‍ക്കറ്റിംഗ് തന്ത്രങ്ങള്‍ എന്തൊക്കെയാണെന്നും വ്യക്തമായി പഠിച്ചിരിക്കണം. ഒരുകാര്യം വ്യക്തമായി മനസിലാക്കുക. കയ്യില്‍ ഒരു നല്ല ഉല്‍പ്പന്നം ഉണ്ട് എന്നതുകൊണ്ടുമാത്രം നിങ്ങള്‍ക്ക് അത് വില്‍ക്കാന്‍ കഴിയണമെന്നില്ല. അതിനെ മാര്‍ക്കറ്റില്‍ ശരിയായ രീതിയില്‍ അവതരിപ്പിക്കാന്‍ കൂടി സാധിക്കണം. നിങ്ങളുടെ 'ടാര്‍ജറ്റ് ഓഡിയന്‍സ്' ആരാണെന്ന് ആദ്യം കണ്ടുപിടിക്കുക. അവരിലേക്കെത്താന്‍, ഏറ്റവും നല്ല മാധ്യമവും, ഒപ്പം തന്നെ അവര്‍ക്ക് ആവശ്യകത തോന്നുന്ന രീതിയിലുള്ള മാര്‍ക്കറ്റിംഗ് മെസേജുകളും ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കുക. ഇത്തരത്തിലുള്ള എല്ലാ സ്ട്രാറ്റജികളും ബിസിനസ് പ്ലാനിന്റെ ഈ ഘട്ടത്തില്‍ വരണം. ഇത്തരം കാര്യങ്ങളില്‍ വ്യക്തത ഉണ്ടാക്കാതെ മുന്നോട്ടു പോകുമ്പോഴാണ് ബിസിനസുകള്‍ താളം തെറ്റുന്നത്. കറിപൗഡര്‍ പോലെ മത്സരം വളരെയധികമുള്ള മേഖലകളിലേക്ക് പുതുതായി പ്രവേശിക്കുന്നവര്‍ ഉല്‍പ്പന്നത്തിലോ വിലയിലോ അതിന്റെ പാക്കേജിംഗിലോ ഇതുവരെ കാണാത്ത വ്യത്യസ്തതയുമായി വന്നാലേ പ്രതീക്ഷയ്ക്ക് വകയുള്ളൂ.

അടുത്തതായി ഒരു 'ഡിസൈന്‍ & ഡവലപ്‌മെന്റ്' പ്ലാന്‍ തയ്യാറാക്കുക. നിങ്ങളുടെ ഉല്‍പ്പന്നം വില്‍പ്പനയ്ക്ക് പറ്റുന്നതാക്കിയെടുക്കാന്‍ എന്തൊക്കെ വേണം എന്ന് ചിന്തിക്കുക. ഒരേ ഗുണനിലവാരത്തോടെ ഉല്‍പ്പന്നം ഉണ്ടാക്കാന്‍ കഴിയുന്ന ഒരു രീതിയോ അങ്ങനെ തരാന്‍ കഴിയുന്ന ഒരു സപ്ലൈയറെയോ കണ്ടെത്തണം. നിങ്ങളുടെ ടാര്‍ജറ്റ് ഓഡിയന്‍സിന് അനുസരിച്ചുള്ള ഒരു പാക്കിംഗ് ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കണം. മറ്റുള്ള നിയമപരമായ കാര്യങ്ങള്‍ ശരിയാക്കിയെടുക്കണം (സെയില്‍സ് ടാക്‌സ് പോലെയുള്ളവ). ഇത്തരം കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള വ്യക്തമായ വിവരണമാണ് ബിസിനസ് പ്ലാനിന്റെ ഈ ഭാഗത്ത് ആവശ്യം.

ഈ ബിസിനസ് നടക്കുമോ?

ഈ ബിസിനസ് പ്രാവര്‍ത്തികമാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുന്നത് ഓപ്പറേഷന്‍സ് ആന്‍ഡ് മാനേജ്‌മെന്റ് പ്ലാന്‍ കൂടി ആകുമ്പോഴാണ്. ഇത്തരമൊരു ബിസിനസ് നടത്താന്‍ എത്ര സ്റ്റാഫ്, ഏതൊക്കെ തസ്തികകളില്‍ വേണം എന്ന് തീരുമാനിക്കണം. വ്യക്തമായ ഒരു ഓര്‍ഗനൈസേഷന്‍ സ്ട്രക്ചറും, ഓരോരുത്തരും ചെയ്യേണ്ട ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളും കൂടെ ഉള്‍പ്പെടുത്തുന്നത് നന്നായിരിക്കും. ഉണ്ടാക്കുന്ന ഉല്‍പ്പന്നങ്ങളുടെ വിതരണം, അതിന്റെ കോര്‍ഡിനേഷന്‍, സ്‌റ്റോക്ക്, ഡാമേജ് പോളിസി എന്നിങ്ങനെ സ്‌റ്റോക്കിംഗിലും വിതരണത്തിലും വരാവുന്ന എല്ലാ മേഖലകളെക്കുറിച്ചും ബിസിനസ് പ്ലാനില്‍ പരാമര്‍ശം വേണം. അത്തരത്തില്‍, പര്‍ച്ചേസ് മുതല്‍ സെയില്‍സ് ചെയ്ത് എക്കൗണ്ടിലേക്ക് പണമെത്തുന്നത് വരെയുള്ള എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഒന്നൊന്നായി വിവരിക്കുന്ന ഒന്നായിരിക്കണം ഓപ്പറേഷന്‍ പ്ലാന്‍. പലരും ഇതിനൊന്നും ഒരു ഗൗരവവും കൊടുക്കാറില്ല. എല്ലാം താനേ നടന്നോളും എന്ന തെറ്റായ മനോഭാവമാണിതിന് കാരണം. പല കാര്യങ്ങളും അങ്ങനെ നടന്നുപോയേക്കാമെങ്കിലും അതിന് നിങ്ങള്‍ കൊടുക്കുന്ന വില കനത്തതായിരിക്കും. അതിനാല്‍ വ്യക്തമായ ഓപ്പറേഷന്‍സ് പ്ലാന്‍ ആയതിനുശേഷം മാത്രം അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുക.

മണി മാറ്റേഴ്‌സ്

ഇനിയാണ് ഏറ്റവും പ്രധാന ഭാഗം. എത്ര പണം വിനിയോഗിക്കണമെന്നും അതില്‍ നിന്ന് എത്ര വരുമാനം ഉണ്ടാകുമെന്നും എല്ലാ ചെലവുകളും കഴിച്ചുള്ള ലാഭവിഹിതം എന്താകുമെന്നും കണക്കാക്കേണ്ടതുണ്ട്. നിങ്ങളുടെ മാര്‍ക്കറ്റിംഗ് പ്ലാനും, ഓപ്പറേഷന്‍ പ്ലാനും കൃത്യമാണെങ്കില്‍ ഫിനാന്‍ഷ്യല്‍ പ്ലാനും ഏതാണ്ട് കൃത്യമായി തന്നെ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കാം. പലരും അടുത്ത 5 വര്‍ഷത്തേക്കുള്ള വരുമാന വിനിയോഗ കണക്കുകള്‍ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കാറുണ്ട്. എന്നാല്‍ അടുത്ത 2 വര്‍ഷത്തേക്ക് കണക്കാക്കുന്നതാണ് കൂടുതല്‍ അഭികാമ്യം. കറിപൗഡറുകള്‍ ഒരു ഉദാഹരണമായി എടുത്താല്‍, അതിന്റെ കോസ്റ്റിങ്ങ് മുതല്‍ കണക്കുകൂട്ടലുകള്‍ 
വേണ്ടിവരും. (ഉല്‍പ്പന്നം ഉണ്ടാക്കിയെടുക്കാനുള്ള ചെലവ്). 

ഒരു ജില്ലയില്‍ മാത്രമാണ് കറിപൗഡര്‍ കച്ചവടം ചെയ്യാന്‍ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതെങ്കില്‍, ആ ജില്ലയെ പല ഏരിയകളായി തിരിച്ച് വിപണി പ്രവചിക്കാന്‍ നമുക്ക് കഴിയണം. ഉദാഹരണത്തിന് ജില്ലയില്‍ 70 പഞ്ചായത്തുകള്‍ ഉണ്ടെന്ന് കരുതുക. ഒരു പഞ്ചായത്തില്‍ കറിപൗഡര്‍ വില്‍ക്കുന്ന 30 കടകള്‍ ഉണ്ടെന്നും സങ്കല്‍ പ്പിക്കുക (യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ 30ല്‍ കൂടുതല്‍ കാണും) അങ്ങനെയെങ്കില്‍ ജില്ലയില്‍ 70x30 = 2100 കടകള്‍ നിങ്ങള്‍ക്ക് കറിപൗഡ ര്‍ വില്‍ക്കാനായുണ്ട്. ഈ 2100 കടകളിലും ദിവസം 1 പായ്ക്കറ്റ് വീതം വില്‍ക്കാനായാല്‍ ഒരു ദിവസം 2100 പായ്ക്കറ്റ്. ഒരു മാസം 2100x25 = 52500 പായ്ക്കറ്റ്. ഒരു പായ്ക്കറ്റില്‍ എല്ലാം കഴിഞ്ഞ് 2 രൂപ ലാഭമുണ്ടെങ്കില്‍ മൊത്തം ലാഭം ഒരു ലക്ഷത്തില്‍ കൂടുതല്‍. ഇത് ഒരൊറ്റ ഐറ്റത്തില്‍ നിന്ന് മാത്രം! ഇതുപോലെ 10 ഐറ്റമുണ്ടെങ്കിലോ? ഫിനാന്‍ഷ്യല്‍ പ്ലാനിംഗ് കൊള്ളാം അല്ലേ?!!

പലരും കുടുങ്ങിപ്പോകുന്നതും സംഖ്യകളുടെ ഈ മോഹിപ്പിക്കുന്ന കണക്കിലാണ.് 2100 കടകളില്‍ ഉല്‍പ്പന്നം എങ്ങനെ എത്തിക്കുമെന്നും ആര് എത്തിക്കുമെന്നും, എത്തിച്ചാല്‍ തന്നെ ആളുകള്‍ അത് വാങ്ങിക്കുമോ എന്നും പലരും ഉറപ്പുവരുത്താറില്ല. പക്ഷെ, വ്യക്തമായ മാര്‍ക്കറ്റിംഗ് പ്ലാനും ഓപ്പറേഷന്‍ പ്ലാനും ഉണ്ടെങ്കില്‍ ഈ കണക്കുകള്‍ യാഥാര്‍ത്ഥ്യമാകും. ഒന്നുമാത്രം ഉറപ്പുവരുത്തുക. ബാങ്ക് ലോണെടുക്കാന്‍ നിങ്ങള്‍ എങ്ങനെ വേണമെങ്കിലും പ്ലാന്‍ ഉണ്ടാക്കിയെടുത്തോളൂ. പക്ഷെ ബിസിനസ് വിജയിക്കാന്‍ ശരിയായ, ദിശാബോധമുള്ള ബിസിനസ് പ്ലാന്‍ തന്നെ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുക.

ആദ്യം സ്വന്തമായി ചെയ്തുനോക്കുക. ആവശ്യമെന്നു തോന്നുന്നെങ്കില്‍ പ്രൊഫഷണലുകളുടെ സഹായം തേടുക. വിജയം കൂടെയുണ്ടാകും. തീര്‍ച്ച!!

The best Management consultant in kerala

Bramma is rated as the best management consultant in kerala by the Business insight magazine survey. It is the only consulting firm which focuses on the entire aspects of management including the change management process. There are many branding and HR consultants which deliver services in a niche segment.

Thus being 'the best management consultant' in kerala Bramma becomes more responsible to deliver quality services to its clients. Bramma had widened its scope of services by venturing into feasibility studies and branding activities recently.